Het is 23 december 2009. Maar koud heb ik het niet. In de busterminal van Asuncion valt de hitte als een baksteen op mijn hoofd. Mijn haar voelt aan als een bosje verschroeid gras in de Sahara. Een hoogbejaard wrak tuft traag in mijn richting. Uit het raampje floept het hoofd te voorschijn van een gerimpelde bompa. “Hotel Preciado”, probeer ik. De krasse knar steekt zijn duim in de hoogte en lacht zijn twee gele tanden bloot. Ik plof in de veerloze voorzetel. Bij het vertrek braakt de taxi een gitzwarte roetwolk uit. Dit euthanasie rijpe wrak rammelt aan alle kanten, maar één of andere onzichtbare kracht houdt alle onderdelen bij elkaar. Bompa informeert van waar ik ben. “Belgica”, antwoord ik met een flauwe glimlach. Zijn oogjes lichten op. Bompa beeldt met zijn vinger en duim een pistool uit en begint “boem, boem, boem” te roepen. Tussen de verschillende salvo’s door roept hij “FN Herstal”. Onze nationale “trots” levert dus ook wapens aan Paraguay. Symbolisch om zo Asuncion in te rijden. Wapengekletter en bloedvergieten heeft men in Paraguay zeker niet geschuwd in het verleden. Het landje is bekend als geboorteplek van een aantal megalomane, realiteitszinarme dictators. Nummer 1: Francisco Solano López. Die kwam in de 19de eeuw in een oorlog terecht met Argentinië, Brazilië en Uruguay tegelijk, de “guerra contra la triple allianza”. Eerder onbekend in het Westen, maar één van de bloedigste en barbaarse in de woelige geschiedenis van Latijns-Amerika. Op vijf jaar tijd verloor Paraguay de helft van zijn bevolking, gestorven voor het vaderland, zoals zinloze nationalistische ondernemingen dan genoemd worden. López was een gek die zelfs zijn eigen broers liet vermoorden en vrouw liet martelen. Het eigenaardige is dat oorlogsmisdadigers in de ogen van sommigen vaak helden zijn in de ogen van anderen. Nationalisten zien in hem nog altijd een held van een kleine natie die opstaat tegen grote imperialistische machten als Brazilië en Argentinië.

 

Op het centraal plein van Asuncion – Plaza de los Héroes – staat een stralend wit gebouw, het nationaal pantheon voor de helden van Paraguay. Het is gebouwd door Francisco Solano López, en hij ligt er ook begraven, gedrapeerd onder een Paraguayaanse vlag, samen met andere dictators wiens voornaamste bijdrage aan de geschiedenis oorlog maken is. López heeft ondanks alles ook nog steeds zijn eigen nationale feestdag in Paraguay: 1 maart, dag van de helden, dag van López, die beter omgedoopt zou worden in “herinneringen aan de zinloze gewelddaden van een stomme, megalomane kloot”.

P1000402

Het Pantheon steekt in al zijn stralende witheid sterk af tegen de andere gebouwen van Asuncion. Het lijkt symbolisch voor een verheerlijkt verleden om de aandacht van het heden af te wenden. Troosteloze gebinten van onafgewerkte woonblokken staan her en der verspreid, koloniale huizen liggen in verval. Kantoorgebouwen zijn zo grijs als het weer op een druilerige herfstdag in België. En toch heeft Asuncion zijn charmes. Je bent vrij om te doen wat je wil. Er zijn geen Lonely Planet’s of Rough Guides die je zeggen wat je moet gezien hebben, geen brochures met hoogtepunten, geen plattegronden. Er is geen toeristische dienst. In Asuncion krijgt een mens de gelegenheid echt kennis te maken met het dagelijkse en gewone leven in een stad, omdat hij nu eenmaal niet van de ene attractie naar de andere wordt gezogen. Van andere steden weet je al wat er te zien en te beleven is. Her en der staat nog wat koloniale architectuur recht, en er zijn ook een paar gezellige groene plazas. De keuken is opvallend multicultureel in Asuncion: eenvoudig lokaal Paraguayaans, Koreaans, Chinees, Italiaans en Libanees. Voor een snelle, goedkope hap kan men terecht bij kraampjes met pancho’s (hot dogs). ’s Middags eet ik een soepje in een onooglijk Koreaans hokje met één tafel in de keuken. ‘s Avonds schuif ik de benen onder de tafel bij Oscar, een Paraguayaans parilla restaurant, met een barbecue aan de straatkant. Paraguay: dat is vleescultuur. Het land staat in het Guinness Record Book voor het maken van de grootste worst in de menselijke geschiedenis: 203,8 meter lang en 270 kilogram zwaar. Asuncion heeft ook up market eetgelegenheden. Een aanrader is Confiteria Bolsi, een van de jaren zestig daterend Paraguayaans restaurant. Een topper op de kaart is de surubi casa nostra, een katvis met smakelijk stevig vlees.

 

Het is nu 24 december in de namiddag. De zon staat hoog aan de hemel. Ik slenter rond in het centrum van Asuncion. Op Plaza Constitucion gaat er een feestje door van en voor de kinderen uit de sloppenwijken. Meisjes voeren er een traditionele dans uit, de danza de la botella of de “dans van de fles”.

P1000402c

Ze huppelen in traditionele kledij rond met een fles op hun hoofd. En zowaar, de flessen blijven kaarsrecht staan. Vanuit de kathedraal van Asuncion weerklinkt klassieke muziek. De deur van de kathedraal staat op een kier, ik glip geruisloos naar binnen. Een koor zingt het Requiem van Mozart. Een dodenmis op het feest van de geboorte van Christus. Surrealistisch Paraguay. Maar daarna gaat iedereen in familiale kring Kerst gaan vieren. De kindertjes keren terug naar de sloppenwijk. Asuncion lijkt plots een spookstad. Ik dool rond in een schilderij van Paul Magritte. De maan staat hoog aan de kraakblauwe hemel. Er zijn meer kunstkerstbomen en kerststallen op de straat dan mensen. Aan lantaarnpalen hangt de dik ingeduffelde Kerstman met zijn arrenslee, vliegende rendieren en sneeuwvlokjes te roosteren onder de zon. Een eenzaamheidsgevoel overmeestert mij. Niet één restaurant opent haar deuren. En erger, ook de winkels zijn zonder één uitzondering gesloten. Onder een kerstboom staat een hotdogkraampje met een ouwe knar met kerstmuts. Ik bedissel een zak sandwiches. Worsten heeft hij niet langer in de aanbieding. Het is duidelijk dat ook niemand op deze man wacht thuis. Daarna sjok ik naar Hotel Preciado. Ik spreid de sandwiches, de pot aardbeienconfituur, een fles cola en mijn Zwitsers zakmes op mijn bed. En ik kijk op het feest van de geboorte van Christus naar Solaris, een film over een groep astronauten die de uitdovende zon moet reactiveren met een atoombom. Best surrealistisch, Paraguay.